Hồ sơ Trần Hoàng Phúc và sự chia rẽ của Hội sinh viên Nhân quyền




I. Học vấn và thành tích hoạt động


Trần Hoàng Phúc sinh ngày 30 tháng 4 năm 1994, thường trú tại số 154/45 Phạm Văn Hai, Phường 3, Quận Tân Bình, Tp.HCM. Ông Phúc đã học hết năm cuối Khoa Luật quốc tế – Trường đại học luật Tp.HCM, nhưng chưa được trường cấp bằng do tham gia các hoạt động chính trị đối lập [1].

Các nhóm chính trị đối lập ủng hộ Trần Hoàng Phúc thường khoe rằng Phúc là thành viên của nhóm “Sáng kiến Thủ lĩnh Trẻ Đông Nam Á” (YSEALI) “của Tổng thống Obama” [1]. Nhưng trong thực tế, YSEALI là một chương trình ngoại giao của chính phủ Mỹ, mà mọi thanh niên trong khu vực Đông Nam Á đều có thể tham gia bằng cách viết đơn đăng ký [2].

Ngoài ra, các nhóm đối lập vừa nêu cũng khoe rằng vì Trần Hoàng Phúc “sinh hoạt và được cấp thẻ thư viện trong lãnh sự quán Hoa Kỳ tại Sài Gòn”, ông Phúc “có một số mối quan hệ với nhân sự lãnh sự quán” [1]. Tuy nhiên, trong thực tế, bất cứ ai trên 15 tuổi đều có thể được cấp thẻ thư viện trong lãnh sự quán Mỹ tại Tp.HCM, chỉ sau 15 phút đăng ký [3].

Phong trào chính trị đối lập cũng khẳng định rằng Phúc đã “tiếp cận thông tin và môi trường học hiện đại qua nhiều khóa học về kỹ năng quản trị, đàm phán và kinh doanh, nói chuyện trước công chúng, chương trình đào tạo từ xa về tự do ngôn luận của Tổ chức Ân Xá Quốc Tế” [1]. Ngoài ra, họ cũng liệt kê “một số hoạt động thiết thực trong phong trào dân chủ” của ông, như “tham gia hoạt động thúc đẩy nhân quyền ở DCCT Sài Gòn, tham gia những buổi giao lưu với nhiều người bất đồng chính kiến ở Sài Gòn – Vũng Tàu, tham gia cứu trợ lũ lụt miền Trung, xuống Thạnh Hóa – Long An cùng mọi người tại Phiên tòa xử án Nguyễn Mai Trung Tuấn…”.


II. Thành lập Hội Sinh viên Nhân quyền Việt Nam


1. Quá trình hình thành và chia rẽ


Lịch sử của Hội Sinh viên Nhân quyền Việt Nam đã được “Lê Tín”, người từng cùng Trần Hoàng Phúc thành lập hội này, thuật lại trong một bài viết vào ngày 2 tháng 5 năm 2018 [4].

Theo lời Lê Tín, thì vào năm 2014, Trần Hoàng Phúc đến gặp một giáo sư Vật lý để đề xuất ý tưởng thành lập một hội, hoặc một công đoàn sinh viên độc lập, và được giáo sư này cam kết ủng hộ.

Năm 2015, Phúc vận động nhiều thanh niên tham gia hội đó.

Năm 2016, Phúc gặp nhiều nhân vật đối lập trong nước, trong đó có bác sĩ Nguyễn Đan Quế, để bàn về việc thành lập hội này. Ban đầu, Phúc định đặt tên tổ chức là “Hội Sinh viên Độc lập”. Qua tên này, có thể thấy Phúc chịu ảnh hưởng từ một số tổ chức có liên quan đến Diễn đần Xã hội Dân sự – như Hội Nhà báo Độc lập và Văn đoàn Độc lập (cả hai đều thành lập năm 2014). Tuy vậy, sau khi xem xét các ý kiến, nhóm sinh viên, khi đó gồm 3 người, thống nhất đặt tên tổ chức là “Hội Sinh viên Nhân quyền Việt Nam”. Cả ba thành viên này thường xuyên nhận được sự hỗ trợ, động viên của ông Nguyễn Đan Quế.

Tháng 7 năm 2017, khi Trần Hoàng Phúc bị bắt, hai người còn lại trong nhóm sáng lập viên quyết định công khai các hoạt động của Hội Sinh viên Nhân quyền, thông qua website https://hoisinhviennhanquyen.org/. Cuối tháng đó, một trong hai sáng lập viên giao mật khẩu của website cho “một người hoạt động ở tuổi trung niên” giữ hộ, và mời người này làm cố vấn thứ 2 của Hội (sau ông Nguyễn Đan Quế).

Qua bản thông báo về Tiêu chuẩn Báo chí của Hội [5], được đăng tải vào ngày 26 tháng 7 năm 2017, có thể thấy vào thời điểm đó, một số lãnh đạo của hội có hiểu biết và đam mê nhất định trong lĩnh vực báo chí, truyền thông.

Ngày 28 tháng 9 năm 2017, Lê Tín – Tổng Biên tập website Hội Sinh viên Nhân quyền kiêm sáng lập viên hội – viết một loạt bài về việc nữ sinh viên Lê Thị Kim Liên bị gia đình và đoàn thể tôn giáo nhốt trong một nhà trừ quỷ suốt một năm. Khi Tín đăng loạt bài này lên website của Hội Sinh viên Nhân quyền, nội bộ của Hội bị chia rẽ. Trong khi Lê Tín, ông Nguyễn Đan Quế và một số thành viên khác trong hội gọi đây là một vụ “giữ người trái pháp luật”, “vi phạm nhân quyền”, và muốn cô Liên được thả, thì “người giữ mật khẩu website” lại muốn che giấu vụ việc, nhằm bảo vệ uy tín của đoàn thể tôn giáo đã nhốt cô Liên. Đến tháng 11 năm 2017, “người giữ mật khẩu website” khai trừ Lê Tín và những người ủng hộ Tín khỏi Hội. Người này tiếp tục giữ website của Hội, trong khi Lê Tín kiểm soát hộp thư hoisinhviennhanquyen@gmail.com và kênh Youtube.

Cuối tháng 11 năm 2017, Hội đồng Điều hành của Hội Sinh viên Nhân quyền bỏ phiếu, thông qua phương án rằng người cố vấn thứ 2 phải trả lại mật khẩu website. Dù 66,67% số phiếu ủng hộ phương án này, người cố vấn thứ 2 vẫn từ chối trả.

Đầu tháng 12 năm 2017, ông Nguyễn Đan Quế “triệu tập các thành viên sáng lập và người giữ mật khẩu đến nhà riêng để hòa giải”. Tuy nhiên, cuộc gặp bị hoãn lại, vì chỉ có Lê Tín đến.

Ngày 7 tháng 12 năm 2017, nhóm Lê Tín lập một website mới, là https://sinhviennhanquyen.net, để làm chỗ sinh hoạt. Nhiều thành viên cũ, bao gồm Trịnh Thị Ngọc Kim – thư ký chi hội hải ngoại của Hội – cũng tách ra cùng Tín. Trong khi đó, vị cố vấn thứ 2 tiếp tục điều hành website cũ của Hội, và tuyển thành viên mới thông qua website này.

Theo lời Lê Tín, toàn bộ ban lãnh đạo cũ của Hội Sinh viên Nhân quyền đều ủng hộ website mới, nhưng mẹ của Trần Hoàng Phúc lại ủng hộ website cũ.

Sau thời điểm này, các “chương trình hành động” vào thời điểm đó của Hội Sinh viên Nhân quyền – như “Quỹ hỗ trợ nữ sinh mang bầu”, “Chương trình bảo vệ nhân phẩm nữ sinh”, “Chương trình đào tạo phóng viên nhân quyền” – cũng theo nhóm Lê Tín chuyển sang website mới.

Đầu tháng 2 năm 2018, nhóm Lê Tín tiếp xúc với một số nhóm sinh viên đối lập khác, để bàn việc sáp nhập thành một tổ chức chung. Ngày 27 tháng 2 năm 2018, họ ra thông cáo chung về việc thành lập Nghiệp đoàn Sinh viên Nhân quyền Việt Nam, với nhóm Lê Tín làm nòng cốt. Thông cáo báo chí về việc thành lập hội này có sự xác nhận của ông Nguyễn Đan Quế cùng một số thành viên lãnh đạo của Nghiệp đoàn – như tổng thư ký Đào Ngọc Phương, thư ký chi hội hải ngoại Trịnh Thị Ngọc Kim, điều phối viên Nguyễn Nam, và chủ nhiệm văn phòng báo chí Lê Tín.

Đầu tháng 4 năm 2018, ông Nguyễn Đan Quế tiếp tục “triệu tập” Lê Tín và người cố vấn thứ 2 đến nhà. Tuy nhiên, người cố vấn thứ 2 không trả lời thư của ông Quế.

Ngày 27 tháng 4 năm 2018, ông Nguyễn Đan Quế “triệu tập” Lê Tín đến nhà riêng “để bàn về đường lối hoạt động của Sinh viên nhân quyền”. Ông Quế từ chối quyết định trong hai Hội Sinh viên Nhân quyền, hội nào là chính, hội nào là ngụy, lấy cớ rằng ông “ủng hộ bất kỳ bạn trẻ nào có bất kỳ nỗ lực nào có hoài bão thay đổi đất nước”. Tuy nhiên, Quế cho biết ông “không đồng ý với việc để cho người 40 tuổi can dự vào công việc riêng của các bạn sinh viên trẻ”.

Ngày 30 tháng 4 năm 2018, Hội Sinh viên Nhân quyền viết một bài công kích Nghiệp đoàn Sinh viên Nhân quyền, cuối bài có đoạn [6]:

“Những hội viên nào trước đây thuộc Hội SVNQ VN, vi phạm nội qui bị kỷ luật, tự ý tham gia lập ra “Nghiệp đoàn SVNQ VN”, đã không còn là Hội viên Hội SVNQ nữa. Hiện Hội SVNQ VN vẫn giữ bí mật danh tánh cho những người này, tuy nhiên nếu còn tiếp tục làm những điều sai trái, thì có thể Hội SVNQ VN sẽ công khai tên tuổi, hình ảnh kẻ cố tình sai phạm nhiều lần để cộng đồng biết và phòng tránh”.

Đáp lại, ngày 1 tháng 5 năm 2018, Nghiệp đoàn Sinh viên Nhân quyền Việt Nam bỏ bớt chữ “nhân quyền” trong tên gọi, để “tránh nhầm lẫn” với Hội Sinh viên Nhân quyền mà “vị cố vấn thứ 2” đang kiểm soát. Nghiệp đoàn này cũng từ chối sử dụng hình ảnh và tên gọi của Trần Hoàng Phúc, để “tránh những hiểu lầm và tranh cãi không cần thiết”. Nhóm Lê Tín tuyên bố rằng Nghiệp đoàn mới của họ có được sự ủng hộ của “đa số các bạn sinh viên trong Hội Sinh viên Nhân quyền cũ, cùng bác sĩ Nguyễn Đan Quế, đại tá công an Nguyễn Đăng Quang, thân hữu Nha Trang Nguyễn Thị Thái Lai, nhà báo Lê Phú Khải”.

Một ngày sau, 2 tháng 5 năm 2018, phía Nghiệp đoàn công bố các thông tin về quá trình hình thành của Hội Sinh viên Nhân quyền, cùng quá trình đấu đá dẫn đến việc Hội chia rẽ thành hai nhóm [4].

2. Nhân sự


a. Hội Sinh viên Nhân quyền

Cố vấn thứ 2 kiêm “người giữ mật khẩu” website của Hội Sinh viên Nhân quyền Việt Nam có lẽ là một nhân vật đối lập dùng nick Facebook Nguyễn Thiện Nhân, vì những lý do sau:

_ Vào năm 2017, Nhân tròn 40 tuổi, trùng với thông tin trong lời Nguyễn Đan Quế.

_ Nhân sống Bình Dương, vì vậy có thể qua lại nhà Quế, trùng với mô tả của Lê Tín.

_ Trong tuần lễ Trần Hoàng Phúc mới bị bắt, Nhân là người trả lời phỏng vấn và vận động trên Facebook nhiều nhất.

_ Cũng trong giai đoạn đó, và cả sau này, Nhân rất được mẹ Phúc tin tưởng.

_ Trong hai bài tổng hợp thông tin về Trần Hoàng Phúc trên website Hội Sinh viên Nhân quyền [9][10], mục “bài trên Facebook” chủ yếu quy tụ bài của Nhân. Như vậy, hoặc người làm trang này có liên hệ mật thiết với Nhân, hoặc người đó chính là Nhân.

b. Nghiệp đoàn Sinh viên Việt Nam

Vào thời điểm này (tháng 5 năm 2018), nhân sự của Nghiệp đoàn bao gồm [7][8]:

_ Lê Tín (tên giả): Giữ chức Tổng Biên tập. Là sinh viên năm thứ 4, ngành văn học, trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM.

_ Đào Ngọc Phương: Giữ chức Tổng Thư ký kiêm Thủ quỹ, sống ở Thái Lan.

_ Nguyễn Nam (tên giả): Giữ chức Điều phối viên.

_ Trịnh Thị Ngọc Kim: Giữ chức thư ký chi bộ hải ngoại. Kim sinh năm 1992 tại Nghệ An, từng học ngành Kế toán – Kiểm toán của Đại học Kinh tế Huế, sau học ngành Hotel Administration của Casa college of Cyprus.

_ Lê An (tên giả): Giữ chức Đại diện tại Pháp, đồng thời là người lưu trữ các tài liệu cơ bản của Nghiệp đoàn, và đại diện của Nghiệp đoàn trong những trường hợp liên quan đến pháp lý.. Học ngành kinh tế, năm thứ ba, đại học Sorbonne Paris, Pháp.

_ Kim Hạnh (tên giả): Làm phát thanh viên radio. Là sinh viên đại học Ngân hàng TP.HCM, Đồng Nai.

_ Do An (có thể là tên giả): Làm phát thanh viên radio. Sống ở Hà Lan.

_ Thanh Chiều (tên giả): Làm phóng viên thường trú tại Thái Bình. Là sinh viên khoa Kinh tế của Học viện Ngân hàng, Hà Nội.

_ Thành Công (tên giả): Làm phóng viên. Vừa tốt nghiệp khoa Văn học & Ngôn ngữ, Đại học Khoa học xã hội & Nhân văn TP.HCM. Thành Công “đồng thời là admin của một fanpage có số lượng người theo dõi rất lớn ở Việt Nam”.

_ Thu Hoài (tên thật là Nguyễn Phương Thảo, nick comuathu216): Làm họa sĩ vẽ minh họa. Là học sinh trung học, sống tại Thái Bình.

_ Thiên Nga (tên giả): Làm việc phân phối trong Quỹ Hỗ trợ Nữ sinh Mang bầu. Sinh năm 1994, học Khoa Du lịch tại Đại học Huế.

_ Bác sĩ Nguyễn Đan Quế: Làm cố vấn thứ 1 của Nghiệp Đoàn. Ông Quế là hội viên Amnesty International.

_ Quỳnh Dao: Thân hữu tại Australia. Bà Dao là hội viên Amnesty International.

_ Đại tá Nguyễn Đăng Quang: Thân hữu tại Hà Nội.

_ Giáo sư Nguyễn Đăng Hưng: Làm cố vấn đặc biệt của tòa soạn. Khi đó ông Hưng công tác tại đại học Liège, vương quốc Bỉ.

_ Ký giả Từ Thức: Thân hữu tại Paris.

III. Tham gia Phong trào Chấn hưng Nước Việt và bị bắt


Theo bản án hình sự sơ thẩm mà Tòa án Thành phố Hà Nội tuyên cho Vũ Quang Thuận, Nguyễn Văn Điển và Trần Hoàng Phúc [11], thì vào tháng 1 năm 2017, Thuận và Điển chuyển đến thuê nhà tại số A18 khu tập thể Viện Thiết kế Bộ Giao thông Vận tải, thuộc số 9, phương Ô Chợ Dừa, quận Đống Đa, Hà Nội. Trần Hoàng Phúc đã trọ cùng Thuận và Điển tại đây trong vòng 3 tuần. Trong thời gian này, “Phúc đã tham gia hướng dẫn Thuận, Điển về: Kỹ thuật quay, phát trực tiếp video clip trên Facebook đỡ bị rung, nhòe và ngược hình ảnh; cách lập tài khoản Youtube.com có tên “Vu Quang Thuan” để đăng tải video clip; cách copy, lưu trữ các video clip trong ổ cứng máy tính để chỉnh sửa và đăng tải lại trên trang Youtube. Ngoài ra, Phúc còn đi cùng với Nguyễn Văn Điển mua một số thiết bị như 02 máy tính xách tay, bộ loa máy tính phục vụ cho việc làm, đăng tải video clip và trực tiếp quay video clip cho Vũ Quang Thuận”.

Bên cạnh đó, Trần Hoàng Phúc còn soạn ba bản viết tay, là “Kịch bản nói chuyện với Bác”, “Quy trình khẩn cấp” và “Kế hoạch truyền thông thánh giá”. Trong ba văn bản này, “Kịch bản nói chuyện với Bác” là kịch bản của một “chuyên đề” trên kênh Livestream của Vũ Quang Thuận, trong đó ông Thuận giả vờ gọi hồn cố Chủ tịch Hồ Chí Minh để nói chuyện. “Kế hoạch truyền thông thánh giá” là kế hoạch diễn xuất của Vũ Quang Thuận trong cuộc biểu tình ngày 19 tháng 1 năm 2017, trong đó Thuận vác một cây thánh giá lớn bằng gỗ để thu hút sự chú ý.

Hai kịch bản vừa nêu có hai điểm chung.

Thứ nhất, chúng dựa trên sự độc diễn của Vũ Quang Thuận. Qua yếu tố này, cùng phạm vi quan hệ của Trần Hoàng Phúc (sẽ được đề cập đến trong một mục sau), có thể loại trừ khả năng Phúc giới thiệu Thuận với những nhân vật mà Thuận phỏng vấn trong chuyên đề “Lấy lại Hoàng Sa – Trường Sa bằng cách nào”.

Thứ hai, chúng sử dụng rất nhiều đạo cụ, hầu hết mang tính biểu tượng và tính tôn giáo. Những đạo cụ này mang tính cường điệu hoặc chế nhạo để thu hút sự chú ý của đám đông. Đây là một kỹ thuật tạo biểu tượng để ám thị đám đông, nhằm nuôi dưỡng phong trào biểu tình, mà nhiều cuộc “cách mạng đường phố” ở Đông Âu, Bắc Phi và Trung Đông đã sử dụng.

Trong suốt thời gian hợp tác với Vũ Quang Thuận và Nguyễn Văn Điển, Trần Hoàng Phúc đã không công khai gia nhập Phong trào Chấn hưng Nước Việt, và tránh xuất hiện hoặc được nhắc đến trong các clip. Phúc cũng giấu thông tin về Hội Sinh viên Nhân quyền – một tổ chức mà Phúc đã bí mật thành lập và điều hành từ năm 2014. Như vậy, trong ba người bị truy tố trong vụ Vũ Quang Thuận, Trần Hoàng Phúc là người có nhiều tính toán và kế hoạch riêng hơn hẳn.

Ngày 29 tháng 6 năm 2017, Trần Hoàng Phúc bị bắt tại nhà trọ ở phường Bưởi, Hà Nội, để điều tra về sự liên quan đến Phong trào Chấn hưng Nước Việt (PTCHNV) của Vũ Quang Thuận. Khi mẹ Phúc ra Hà Nội vào ngày 1 tháng 7, bà được các thành viên PTCHNV, như Lê Trọng Hùng, Vũ Mạnh Tuấn và Phan Vân Bách, theo sát để hỗ trợ về mặt truyền thông. Cùng lúc đó, ở miền Nam, Lê Thiện Nhân cũng phối hợp để liên tục đưa tin về vụ việc, và làm truyền thông ca ngợi Trần Hoàng Phúc [9][10]. Đến ngày 7 tháng 7 năm 2018, ông Nguyễn Đan Quế công khai xác nhận rằng mình là cố vấn của Hội Sinh viên Nhân quyền, và nói về Trần Hoàng Phúc cùng tổ chức này trong cuộc phỏng vấn do đài VOA thực hiện.

Giả Nhân

Chú thích:

[1] “Thông tin Trần Hoàng Phúc” – Hội Sinh viên Nhân quyền, 2018


[2] “Sáng kiến Thủ lĩnh Trẻ Đông Nam Á” – Website Đại Sứ quán Mỹ tại Việt Nam


[3] “Trung tâm Hoa Kỳ TP.HCM” – Website Đại Sứ quán Mỹ tại Việt Nam


[4] “Quá trình hình thành của Nghiệp đoàn Sinh viên Việt Nam” – Website Nghiệp đoàn Sinh viên Việt Nam, 2018


[5] “Thông báo: Tiêu chuẩn báo chí của Hội sinh viên nhân quyền Việt Nam ” – Hội Sinh viên Nhân quyền, 2018


[6] “Nghiệp đoàn…’ bịa chuyện Trần Hoàng Phúc viết thư gửi mẹ nhân tuổi 24 trong ngục tù cộng sản”


[7] “Members” – Nghiệp đoàn Sinh viên Việt Nam, 2018


[8] “Danh sách nhân sự tòa soạn Sinh viên & Nhân quyền” – Nghiệp đoàn Sinh viên Việt Nam, 2018


[9] “Hết thời hạn tạm giam 4 tháng, hãy trả tự do cho sinh viên luật Trần Hoàng Phúc!” – Hội Sinh viên Nhân quyền Việt Nam, 2017


[10] “Thông tin Trần Hoàng Phúc” – Hội Sinh viên Nhân quyền Việt Nam


[11] “Bản án hình sự sơ thẩm vụ án “Chấn hưng nước Việt” của Toà án Hà Nội ngày 31/01/2018” – Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội


Nguồn: https://lichsuxahoidansuvietnam.wordpress.com/2018/05/17/ho-so-tran-hoang-phuc/

Hồ sơ Trần Hoàng Phúc và sự chia rẽ của Hội sinh viên Nhân quyền Hồ sơ Trần Hoàng Phúc và sự chia rẽ của Hội sinh viên Nhân quyền Reviewed by Blogger on 01:21 Rating: 5

Không có nhận xét nào:

Được tạo bởi Blogger.